1. Con ếch (Kawazu)

            Ếch gắn bó mật thiết với thơ hai-cư. Có nhiều loài ếch khác nhau, nơi cư ngụ quen thuộc của chúng là đồng lúa hay ao, đầm. Tiếng kêu của chúng râm ran suốt mùa xuân – mùa kết đôi của loài ếch. Vì vậy ếch được coi là dấu hiệu của mùa xuân.

 

  1. Hoa mơ (Ume)

            Hoa mơ có nguồn gốc từ Trung Hoa. Hoa đã theo chân những vị sứ giả trở về từ đại lục và nhanh chóng chiếm được trái tim của người dân xứ sở mặt trời mọc. Ngày nay, vị trí hàng đầu các loài hoa đã nhường cho anh đào nhưng hoa mơ vẫn gắn bó sâu sắc với tinh thần và văn hóa Nhật Bản. Bởi hoa mơ nở trước các loại hoa khác nên được gọi là “dấu hiệu của mùa xuân”.

  1. Hoa anh đào (Sakura)

            Trong văn học Nhật Bản, từ “hoa” ngày nay là ám chỉ hoa anh đào. Nhưng hoa anh đào chỉ thực sự lên ngôi và thay thế vị trí của hoa mơ vào thời Heian. Hoa anh đào có nhiều loại, thay nhau nở suốt mùa xuân. Nó đã được gửi đến nhiều quốc gia phương Tây và được xem như sứ giả của tình bằng hữu và thiện chí. Tất nhiên là trong thơ hai-cư hoa anh đào chỉ mùa xuân.

  1. Con ve (Semi)

            Trong thơ hai-cư, ve có thể gợi lên nhiều mùa khác nhau tùy vào loại của chúng. Nhưng hầu hết được xem là dấu hiệu của mùa hè.

  1. Con đom đóm (Hotaru)

            Bay trong bóng tối gần mép nước và phát ra ánh sáng nhấp nháy huyền bí, đom đóm là một hình ảnh đặc biệt nên thơ của mùa hè. Thuật ngữ hotaru được cho là bắt nguồn từ một cụm từ có nghĩa là “nhỏ giọt nước” (ho-taru), hoặc có thể là “ánh sáng cháy rực” (hoteri). Nghĩa đen là “loài côn trùng đèn lồng”.

  1. Chiều thu (Aki no yugure)

            Thực ra là “hoàng hôn mùa thu”. Các nhà thơ Nhật yêu thích quý ngữ này trong sự so sánh với “bình minh mùa xuân”. Theo bước chân mùa thu, ngày ngắn dần và thành ngữ “hoàng hôn ập xuống” chỉ mặt trời lặn xuống quá nhanh. Quý ngữ này đem lại ý nghĩa về sự trôi chảy của thời gian và sự chóng tàn của kiếp người. Đây cũng là thời gian của hồi tưởng.

  1. Cỏ lau (Susuki)

            Đây là một trong “bảy loài cây của mùa thu”. Cỏ lau đem lại vẻ đẹp duyên dáng cho đồi núi và đồng bằng vào mùa thu. Cỏ lau còn có vai trò quan trọng trong nghệ thuật cắm hoa Ikebana.

  1. Tuyết (Yuki)

            Cũng như với Trung Hoa, tuyết được xem là một trong những quý ngữ hàng đầu trong thơ ca truyền thống Nhật Bản.

  1. Chim đỗ quyên (Hototoghisu)

            Chim đỗ quyên còn gọi là chim thời điểu (chim di cư theo mùa hay chim thời gian) – vốn là một loài chim đặc trưng trong văn hóa Nhật Bản. Chim đỗ quyên chỉ cất tiếng kêu khi trời xẩm tối. Tiếng kêu rất não nùng. Tiếng kêu của chim đỗ quyên gợi ra nỗi buồn da diết, gợi ý niệm về sự ra đi mãi mãi của thời gian, tạo cảm thức về cái vô thường (vô thường là cái không thường còn, là chuyển biến, thay đổi).

            Trong văn học Việt Nam, đặc biệt là văn học cổ điển, chim đỗ quyên xuất hiện khá phổ biến và có tên gọi đa dạng như: cuốc, quốc, quốc quốc, đỗ quyên, đỗ vũ hay từ quy. Trong văn học Việt Nam và Trung Quốc, chim đỗ quyên thường dùng theo điển tích là hồn Thục Đế nhớ nước. Trong thơ hai-cư, chim đỗ quyên không nhất thiết mang hình tượng đó. Tuy nhiên, tiếng kêu của chim đỗ quyên vẫn gợi cái gì u tịch, hoài cổ.

Thầy Lê Thiên Quốc

 

Tin tức từ Bộ Giáo Dục

Tin tức - Cổng thông tin điện tử Bộ Giáo dục và Đào tạo

Cổng thông tin điện tử Bộ Giáo dục và Đào tạo
  • Lạng Sơn nỗ lực đảm bảo Kỳ thi tốt nghiệp THPT an toàn, hiệu quả

    Ngày 1/7, Thứ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo (GDĐT) Ngô Thị Minh dẫn đầu Đoàn kiểm tra số 5 Ban Chỉ đạo quốc gia Kỳ thi tốt nghiệp THPT 2022 tiếp tục kiểm tra một số điểm thi và có buổi làm việc với Ban Chỉ đạo thi tỉnh Lạng Sơn.
  • Chuẩn bị thi tốt nghiệp THPT năm 2022: Không để sơ suất nhỏ gây hậu quả lớn

    Chiều 1/7, Thứ trưởng Nguyễn Hữu Độ dẫn đầu Đoàn kiểm tra số 1 của Ban Chỉ đạo quốc gia khảo sát công tác chuẩn bị tổ chức thi tốt nghiệp THPT 2022 tại thành phố Hà Nội. Tại đây, Đoàn đã kiểm tra các điều kiện phục vụ kỳ thi tại Trường THPT Thăng Long, làm việc với Ban Chỉ đạo thi quận Hai Bà Trưng; kiểm tra khu vực in sao đề thi và làm việc với Ban Chỉ đạo thi thành phố Hà Nội.
  • Hà Nam: 100% học sinh, phụ huynh ký cam kết không vi phạm quy chế thi tốt nghiệp THPT

    Sáng 1/7, Đoàn kiểm tra số 1 do Thứ trưởng Bộ GDĐT Nguyễn Hữu Độ làm trưởng đoàn tiếp tục có chuyến khảo sát, kiểm tra công tác tổ chức thi tốt nghiệp THPT 2022 tại tỉnh Hà Nam. Làm việc với đoàn có ông Trần Xuân Dưỡng, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Hà Nam, Trưởng ban chỉ đạo thi cấp tỉnh và đại diện lãnh đạo các sở, ban, ngành liên quan.